Daan de Jong

Daan de Jong over Daan de Jong: Mijn doel is het overbrengen van een stemming en gemoedstoestand, gerelateerd aan een bepaalde plek of gebeurtenis in mijn leven met muziek als grote inspiratiebron. In mijn kinderjaren begon ik met het tekenen van strips en maakte ik af en toe een paar tekeningen tijdens reizen in het buitenland. Op 1 juni 1995, toen ik 13 was, vond er een omslag plaats en begon ik al mijn vrije tijd te besteden aan een op Prins Valiant-tekenfilms gebaseerde strip en aan tekeningen en schilderijen. In 1996 ging ik schetsen die tijdens vakanties gemaakt waren voor het eerst uitwerken op een manier die voortkwam uit de striptekenstijl. Deze met aquarel ingekleurde tekeningen, 'scènes', gingen al snel grote series vormen naar aanleiding van iedere reis die ik maakte. Sinds 1998 maak ik series wolkenstudies, oorspronkelijk begonnen om mijn schildertechniek van wolken op de grotere schilderijen te verbeteren, waarin ik voortdurend experimenteer met verfgebruik, materiaal en formaat. Deze per seizoen ingedeelde series zijn op zichzelf gaan staan binnen mijn werk aangezien ik voor dit onderwerp al snel een onstuitbare fascinatie ontwikkelde. Vanaf eind 2000 begon ik met olieverf te werken, hetgeen zich voortzet in grotere schilderijen met uiteenlopende onderwerpen, nog meer gericht op stemming. In dit soort werken stop ik meer gedachten en gevoelens, wat heeft geleid tot een meer symbolistische beeldtaal. Hoewel ik bij alles wat ik maak pianomuziek luister (mijn vader is pianist), is het in de grotere schilderijen dat ik ook meer in klanken en muziektermen denk. Mijn fascinatie ligt vooral bij het uitbeelden van de stemming van het moment en ik heb ook een aantal typisch romantische obsessies, bijvoorbeeld voor kasteelruïnes en wolken. Dat het grootste deel van mijn werk geïnspireerd is op ervaringen in het buitenland komt vooral doordat een reis het maximale aan avontuur en de daarbij horende stemmingswisselingen biedt. Het is dan weer het rationele in mij dat ervoor zorgt dat ik exact de datum en tijd van iedere tekening of wolkenstudie noteer en door mijn interesse in taal (mijn ouders hebben allebei Frans gestudeerd) schrijf ik de titel in de taal die bij de plek hoort. Thea Figee over Daan de Jong: Daan de Jong 1982 in Utrecht. Zijn credo: muziek en schilderkunst horen bij elkaar, zoals de wolken bij het landschap eronder. Daan de Jong denkt in muziektermen over zijn schilderijen Aan het wegwerken van z'n broodnodige uitzicht wordt gewerkt. Daan de Jong, schilder van landschappen en wolken kijkt uit op een verse bouwput naast de Rabobank en aangrenzend Jaarbeurscomplex. Zijn atelier is maar een paar vierkante meters groot, met lappen van andere ruimtes in het woonhuis van z'n Italiaanse vrienden afgeschermd. Het staat er zo vol spullen van anderen dat de schildersezel niet eens zou kúnnen omvallen. Schilderijen die af zijn worden bij pa en ma in de opslag gezet, maar: ,,Ik kan hier prima werken. Ik ben snel tevreden.'' Het gaat Daan de Jong voor de wind. Amper afgestudeerd en nauwelijks een jaar lid van het genootschap Kunstliefde kreeg hij in de huidige ledententoonstelling al een eervolle vermelding voor zijn schilderij 'Marcia Funebre', een begrafenismars in een donkere bomenlaan. Je ziet ze niet, maar er is een zwaar vermoeden van wolkenluchten waaruit dagenlang onophoudelijk regen viel, die de stoepen een spiegelende naargeestig doorweekte gloed gaf. Je krijgt er de rillingen van. Daan de Jong ontdekte dat hij kon tekenen toen hij op zijn dertiende strips en tekenfilms van Prins Valiant (Harold Foster) zag. Daarna: ,,hield het nooit meer op'', geeft de wat onzekere kunstenaar toe. Nog steeds onzeker? ,,Ja, maar dat is niet erg, want anders kun je de eigen kunst nooit verbeteren.'' In de kast staan ordners vol tekeningen die hij op reizen naar vooral Frankrijk en Italië maakte. Soms waren het voorstudies voor de schilderijen die volgden. Om ze goed in zich op te nemen gaat hij bij voorkeur op de fiets door het landschap. Bij een mooie ruïne of kasteel komt het schetsboek uit de fietstas en schrijft hij erover in een dagboek. Z'n handschrift is bijna dwangmatig netjes. Het boek zit vol treinkaartjes, bonnetjes van de herberg waar hij sliep en meer wat een ander zou weggooien. ,,Mijn verslaving is vastleggen.'' Ordenen staat in dit werk centraal. Elk schilderij heeft een titel, maar ook een datum en tijdstip waarop het geschilderde moment werd meegemaakt en het de toets van zijn statement heeft doorstaan: ,,Mijn doel is het overbrengen van een stemming en gemoedstoestand, gerelateerd aan een bepaalde plek of gebeurtenis in mijn leven, met muziek als grootste inspiratiebron.'' Elk schilderij ontstaat met een eigen pianomuziek, Tsjaikovski, Debussy, Liszt, Rachmaninov. Allemaal muziek met een sterke sfeer. ,,Ik ben een romanticus, ongeveer tussen impressionisten en symbolisten in. Mijn vader is pianist. Dat heeft invloed. Elk schilderij heeft een eigen ritme en tempo. Het liefst zie ik dat mensen mijn schilderijen met de juiste pianomuziek op de koptelefoon beleven.'' Hij wijst op een uiterst verstild schilderij met vrouw in een trapportaal en titel Andantino. Geen impressionist zonder belangstelling voor licht en vandaar ook het hoofdstuk wolken: ,,Ik kijk elke dag het weerbericht.'' Hij schildert het licht dat wolken een rij boomtoppen of een gebouw gunnen en heel ontnuchterend lezen we op zo'n torenflat ineens KPN. De Jong is dan wel een romanticus, maar hij wil wél met beide beentjes op de grond blijven. Zijn werk was recent o.a. te zien in het Centraal Museum te Utrecht.